วางแผนรับงานตามฤดู: หน้าร้อนแอร์ หน้าฝนโซลาร์

ธุรกิจช่างในไทยแทบทุกสายมีจังหวะฤดูที่ชัดเจน งานแอร์พุ่งหน้าร้อน งานโซลาร์หนาแน่นช่วงแดดจัดก่อนหน้าฝน งานหลังคาและงานภายนอกสะดุดหน้าฝน ความต่างระหว่างเจ้าของที่โตขึ้นทุกปีกับที่วิ่งวุ่นทั้งปีแต่เงินไม่เหลือ อยู่ที่ใครวางแผนล่วงหน้ารับจังหวะฤดู กับใครรับงานตามมีตามเกิด

รู้ฤดูของธุรกิจตัวเองก่อน

ก่อนวางแผนได้ ต้องเห็นก่อนว่าปีหนึ่งงานของคุณขึ้นลงตอนไหน งานแอร์พีคช่วงมีนาคมถึงพฤษภาคม งานติดตั้งโซลาร์มักหนาแน่นก่อนหน้าฝนเพราะขึ้นหลังคาสะดวก งานกล้องและเน็ตค่อนข้างสม่ำเสมอทั้งปีแต่มีจังหวะตามการเปิดร้านหรือย้ายออฟฟิศ

ถ้าธุรกิจทำหลายสาย จังหวะพีคของแต่ละสายอาจต่างกันและช่วยเกลี่ยกันได้ เจ้าของที่รู้ปฏิทินฤดูของตัวเองชัด วางแผนกำลังคนและการตลาดได้ล่วงหน้า แทนที่จะตั้งรับเมื่องานถาโถมมาแล้ว

ดูข้อมูลปีก่อนเพื่อคาดการณ์ปีนี้

ความรู้สึกว่า “หน้าร้อนงานเยอะ” ไม่พอสำหรับวางแผน คุณต้องรู้ว่าเยอะแค่ไหน งานเพิ่มกี่เท่าจากเดือนปกติ งานประเภทไหนเพิ่มมากที่สุด ข้อมูลนี้อยู่ในงานที่คุณทำไปแล้วปีก่อน ถ้ามีบันทึก

เมื่อดูย้อนได้ว่าปีที่แล้วเดือนไหนรับงานกี่งาน คุณคาดการณ์ปีนี้ได้แม่นขึ้น เตรียมกำลังคนให้พอดี ไม่มากไปจนช่วงโลว์แบกต้นทุน ไม่น้อยไปจนช่วงพีครับงานไม่ไหว การวางแผนจากข้อมูลจริงต่างจากการเดาด้วยความรู้สึกอย่างสิ้นเชิง

เตรียมกำลังคนล่วงหน้า ไม่ใช่ตอนงานเข้าแล้ว

ปัญหาที่พบบ่อยคือรอให้งานล้นก่อนถึงเริ่มหาช่างเพิ่ม ซึ่งสายเกินไป เพราะช่วงพีคทุกเจ้าแย่งช่างกันหมด ช่างซับดีๆ ถูกจองไปก่อน

เจ้าของที่วางแผนดีจะติดต่อช่างซับและทีมพันธมิตรไว้ล่วงหน้าก่อนถึงฤดูพีค ตกลงเงื่อนไขไว้ก่อน เพื่อให้พอถึงเวลามีกำลังคนพร้อมทันที การเตรียมทีมช่างซับที่คัดกรองแล้วไว้ล่วงหน้า คือความต่างระหว่างการรับงานพีคได้เต็มกำลัง กับการต้องปฏิเสธงานเพราะไม่มีคนทำ

เตรียมอะไหล่และของให้พอช่วงพีค

ช่วงงานล้น ของที่ใช้บ่อยหมดเร็ว ถ้าต้องหยุดงานเพราะรออะไหล่กลางฤดูพีค คือเสียทั้งงานและลูกค้าที่ร้อนใจ การดูจากข้อมูลปีก่อนว่าช่วงพีคใช้อะไหล่อะไรมากที่สุด ช่วยให้สต๊อกไว้พอล่วงหน้า

การเตรียมของไม่ได้แปลว่าต้องสต๊อกทุกอย่างเยอะ แต่คือรู้ว่าของชิ้นไหนขาดไม่ได้ช่วงพีคแล้วเตรียมชิ้นนั้นให้พอ กระแสเงินสดที่จมไปกับสต๊อกที่ไม่ได้ใช้ก็เป็นต้นทุนเหมือนกัน

ใช้ช่วงโลว์ทำงานที่ช่วงพีคไม่มีเวลาทำ

ช่วงงานเงียบไม่ใช่ช่วงที่ต้องนั่งรอ แต่คือช่วงเวลาทำสิ่งที่ช่วงพีคไม่มีเวลาทำ ตามลูกค้าเก่าที่ถึงรอบบำรุงรักษา เสนอสัญญาดูแลรายปี ทำการตลาดหาลูกค้าใหม่ อบรมช่าง จัดระบบงานที่ค้างไว้

เจ้าของที่ใช้ช่วงโลว์สร้างงานล่วงหน้า จะไม่เจอช่วงเงียบที่เงียบจริงๆ เพราะงานบำรุงรักษาและลูกค้าประจำเข้ามาเติมช่องว่าง นี่คือเหตุผลที่สัญญาบำรุงรักษาช่วยเกลี่ยฤดูได้ดี เพราะนัดบำรุงรักษาวางลงในช่วงที่งานใหม่เงียบได้

อย่ารับเกินกำลังจนเสียคุณภาพและลูกค้าประจำ

กับดักที่อันตรายที่สุดของช่วงพีคคือรับงานทุกงานที่เข้ามาเพราะกลัวเสียโอกาส แล้วทำไม่ทัน คุณภาพตก ลูกค้าประจำที่ดูแลมานานถูกดันไปท้ายคิวเพื่อรับงานใหม่ สุดท้ายได้ลูกค้าใหม่ที่ไม่กลับมา แต่เสียลูกค้าเก่าที่เคยอยู่กับคุณ

การรู้กำลังจริงของทีมและรับงานเท่าที่ทำได้ดี คือการตัดสินใจที่ยากแต่คุ้ม บางครั้งการปฏิเสธงานอย่างสุภาพพร้อมแนะนำวันที่รับได้จริง ดีกว่ารับแล้วทำพลาด ธุรกิจที่โตยั่งยืนคือธุรกิจที่รักษาคุณภาพไว้ได้แม้ในฤดูที่งานล้นที่สุด (ดู5 ตัวเลขรายสัปดาห์ที่ช่วยบอกว่าทีมกำลังรับเกินกำลังหรือยัง)

---

ฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้อง: ดูว่าแดชบอร์ดของ OnSiteQ ช่วยให้เห็นภาพงานและกำลังทีมตามช่วงเวลา เพื่อวางแผนรับมือฤดูพีคล่วงหน้าอย่างไร